Voor het eerst in 35 jaar zal er midden augustus geen Internationaal Folklorefestival doorgaan in Kuringen. Dat heeft het bestuur van volkskunstgroep De Boezeroenen met pijn in het hart beslist. Vorig jaar al slankte de organisatie af tot een folkoreweekend, nu komt er dus een pauzejaar. “Wat er nadien zal gebeuren, weten we vandaag nog niet”, zegt voorzitter Monique Aerts.

Voor De Boezeroenen is verbroederen met mensen van verschillende nationaliteiten een doodgewone zaak geworden. Al meer dan veertig jaar trekt de volkskunstgroep naar buitenlandse festivals. Midden augustus kregen zij dan dansers uit zowat de hele wereld over de vloer in Kuringen tijdens het Internationaal Folklorefestival Hasselt. Na de optredens wordt er steeds flink verbroederd en vaak worden hechte vriendschapsbanden gesmeed.

Nieuwe invulling

“Het Internationaal Folklorefestival Hasselt is een podiumgericht amateurfestival, waaraan niet-professionele volksdans- en muziekgroepen van een hoog artistiek niveau deelnemen”, vertelt Monique Aerts. “Ons folklorefestival is geen wedstrijd tussen de deelnemende groepen, maar heeft tot doel om het brede publiek te laten kennismaken met andere traditionele culturen via volksdans en volksmuziek. Niet alleen op het podium, maar ook ernaast. Dat doen we door verbroedering, door samen te dansen, samen muziek te maken en gezamenlijke activiteiten of (culturele) uitstappen met de buitenlandse groepen.”

In 2017 was het festival aan zijn 33ste editie toe. Vorig jaar was er de afgeslankte versie, die beperkt bleef tot één weekend. “We hebben lange tijd getwijfeld aan het opzetten van een 35ste editie, maar we worstelen al een tijd met de zoektocht naar een nieuwe invulling voor ons festival”, aldus Aerts. “Een zoektocht naar een nieuw festivalformat dat qua werklast dragelijker en qua concept eigentijdser is. Maar die zoektocht verloopt niet eenvoudig en ging gepaard met een moeilijke afweging van zowel blijvende financiële en logistieke haalbaarheid, als inhoudelijke invulling. Het vinden van voldoende gastgezinnen wordt bijvoorbeeld elk jaar moeilijker.”

Niet haalbaar

“Onze zoektocht leverde dan ook niet de verhoopte antwoorden of inzichten op voor een doorstart van ons festival. Als festivalorganisatie en bestuur van De Boezeroenen vinden we het niet haalbaar om volgende zomer een folklorefestival te organiseren. In 2019 zal er dus geen Internationaal Folklorefestival plaatsvinden in Hasselt. Over wat de verdere toekomst zal brengen voor het festival, kunnen en willen we op dit moment geen uitspraken doen. Wel blijven we zoeken naar formules om internationale folkloredans en -muziek een podium te bieden. Ook blijft het de ambitie van De Boezeroenen om Vlaamse folklore te promoten en uit te dragen, in binnen- en buitenland.”

“Dit was geen gemakkelijke beslissing. We beseffen ook dat dit geen prettig nieuws is voor iedereen die zich jaar na jaar heeft ingezet om ons festival mogelijk te maken. Niet in het minst De Boezeroenen zelf, maar ook onze talrijke medewerkers, gastgezinnen, sponsors en de toeschouwers. Maar we hopen op begrip en we bedanken iedereen voor de inzet, de steun en het enthousiasme tijdens de voorbije jaren. En we maken zeker nieuwe afspraken, ook in de toekomst.”

Details

Hits: 48

• muziek & dans

De verkeersknoop is al langer een heikel punt in Kuringen-Heide. Het jongste mobiliteitsoverleg heeft nu vijf scenario’s opgeleverd om het verkeer in deze Hasseltse wijk vlot te trekken. De voorstellen kwamen van de werkgroep Leefbaar Kuringen-Heide en volgden uit het overleg met vertegenwoordigers van de stad en UHasselt. “We laten de universitairen nu uitzoeken hoe we deze scenario’s in de wijk kunnen uittesten”, zegt mobiliteitsschepen Marc Schepers (sp.a). “We hopen tegen eind 2019 tot gedragen en definitieve oplossingen te komen.

De mobiliteit in Kuringen-Heide is een complex probleem. “We kunnen dat niet bekijken zonder er Kuringen-centrum, Kiewit en de oversteek naar de Banneuxwijk aan te linken”, zegt Schepers. “Precies daarom willen we de voorstellen die nu vanuit de bewoners van Kuringen-Heide zijn gekomen, aan die omliggende factoren toetsen. Maar zonder dat we daar een oordeel over vellen. Dit is puur wat vanuit de buurtbewoners zelf gelanceerd is op de vergadering. Het ene voorstel is al haalbaarder en waardevoller dan het andere. Maar ze hebben allemaal hetzelfde doel: de verkeerscirculatie in Kuringen-Heide verbeteren.”

Ring rond Heide

“Er zou een grote ring rondom de hele wijk getrokken worden met eenrichtingsverkeer. Daardoor komt in deze straten ook flink wat hoogwaardige ruimte vrij voor fietsers, die het tweede deel van de rijweg dan kunnen gebruiken. Die ring zou vanaf de Paalsteenstraat starten en zo via de Langvennestraat en de oprit naar de kanaalbrug, over de Nijverheidskaai en de Oude Heidestraat terug richting Paalsteenstraat lopen. Dit moet het sluipverkeer in deze zone ontmoedigen. In het binnengebied zouden we dan zoeken naar de snelste ontsluiting naar deze ring.”

Doolhofwijk

“Het hele binnengebied zou worden opgedeeld in vier tot vijf lussen, waarbij het moeilijk wordt om van de ene naar de andere te rijden. Zo moet verkeer vermeden worden dat dwars door de wijk rijdt.”

Kanaalweg

“Binnen dit idee dient de Nijverheidskaai, langs het Albertkanaal, als uitvalsweg voor het hele gedeelte van de wijk dat achter de spoorwegovergangen ligt. In dit voorstel worden die dan ook afgesloten voor alle gemotoriseerd verkeer. Wanneer straks de kanaalbrug voor de treinen verhoogd wordt, verdwijnt er zeker al één spoorovergang. Via de Nijverheidskaai en de Oude Heidestraat kan het verkeer stadwaarts, en als ze richting kanaalbrug rijden, komt Kuringen-centrum binnen bereik.”

Slingerweg

“Hierbij wordt het vorige voorstel (het afsluiten van de spoorovergangen) slechts gedeeltelijk uitgevoerd, zodat enkele overgangen wel kunnen gedwarst worden. Op deze manier slingert het verkeer zich als het ware door de wijk.”

Centrumknip

“De meest drastische oplossing, waarbij in de Diepstraat in Kuringen-centrum elke doorgang richting Kuringen-Heide geknipt wordt. Dat blokt meteen alle sluipverkeer dat vanuit Zonhoven richting E313 wil, of andersom. Maar tegelijk worden zo ook Kuringen-centrum en Kuringen-Heide van mekaar gescheiden.”

“Als bestuur hebben we geen voorkeur voor welk scenario dan ook”, zegt de mobiliteitsschepen. “Maar wat wel vast staat, is dat we deze voorstellen ernstig nemen als mogelijk deel van de oplossing. Want het spreekt voor zich dat de wijken rondom Kuringen-Heide ook hun verkeersproblemen op deze manier willen aangepakt zien.”

Details

Hits: 45

• verkeer

“Neen, er werd niet over gesproken. Maar na de dood van mijn twee zusjes is moeder thuis nooit meer ergens naartoe gegaan.” Op paaszaterdag 8 april en paasmaandag 10 april 1944 bombarderen de Amerikanen het rangeerstation van Hasselt. Ze willen de aanvoerlijnen van de Duitsers uitschakelen. “Het resultaat was pover. Maar in Hasselt en Kuringen vallen wel 76 doden.” Dit weekend wordt dat ‘Paasbombardement’ van 75 jaar geleden herdacht met een tentoonstelling in het Prinsenhof van Kuringen.

Nu zou dat Paasbombardement op Hasselt en Kuringen het wereldnieuws beheersen. Toen was het alledaags. Het was oorlog. Wereldoorlog. Wat wilt u? Maar daarom ging het verdriet niet weg. Zoals zo vaak in die jaren werd dat verdriet in stilte gedragen. En ook al is Ernest Jooken elf jaar na die feiten geboren en heeft hij zijn zusjes Marie-Josée en Paula nooit gekend, ook hem grijpt het nog altijd aan. Zijn ogen worden diep-vochtig als hij getuigt over wat zijn ouders en zusjes overkwam op die 8ste april 1944, die ene verdomde paaszaterdag. Neen, verdriet gaat niet altijd weg.

Zwijgen

Ernest Jooken: “Mijn zus en ik zijn allebei na de oorlog geboren. Wat we weten, hebben we van elders gehoord. Dat mijn vader mijn twee zusjes levenloos van onder het puin heeft gehaald. Dat moeder zelfs niet naar de begrafenis is kunnen gaan. Want de dag ervoor beviel ze van een broertje. Dat is maar vijf jaar kunnen worden. Ik ben naar hem vernoemd. Mijn zusjes liggen niet in het massagraf van het bombardement op het kerkhof van Kuringen. Ze hebben hun eigen graf. Moeder wilde dat niet. Nooit is ze nadien nog ergens naartoe gegaan.”

Kuringenaar Jean Claes (83) heeft die 8ste september 1944 wel meegemaakt. Hij was negen jaar en woonde in de Kuringse Overdemerstraat, ver genoeg van het doelwit, het spoor. “Maar alles schudde ineens. Ook bij ons. En Pa riep: De kelder in. De ruiten daverden, maar daar zaten we veilig. Bij het derde bombardement in die vroege namiddag zijn de buren mee komen schuilen. De Amerikanen hadden gewacht tot het stof was gaan liggen. Zo konden ze weer bombarderen.”

Jean knikt bij de getuigenis van Ernest Jooken: “Er werd zeker veel gezwegen. Als de moeder van Ernest dan toch ergens in het dorp kwam, zweeg iedereen daarover. Dan ging het ineens over het weer of zo. Iedereen wist hoe diep het zat.”

Pijpenkrullen

Wat was er dan gebeurd met Marie-Josée Jooken, dan zeven jaar, en haar kleine zusje Paula, nog geen drie jaar? Hun broer Ernest: “Mijn ouders woonden in de Dormaalstraat, de vroegere Billikstraat in Kuringen, achter het spoor. Mijn zusjes hadden allebei van die pijpenkrullen in hun haar. Zoals toen wel meer kleine meisjes hadden. Die moesten gekamd worden. Omdat het pijn deed, zijn ze uit het huis gelopen. Zoals kinderen kunnen zijn. Richting de buren van Guisson, 50 meter verder. Net op dat moment verschenen de eerste bommenwerpers in de lucht. De buren hebben Paula en Marie-Josée binnengeroepen om te schuilen. Een bom is daarop op dat huis gevallen. Aan het grootouderlijke huis, waar mijn ouders woonden, scheelde er niets. Vijftig meter was het verschil tussen leven en dood.”

Schimpen

Ook de Kuringse buurt Schimpen, richting Stevoort, krijgt de volle laag. Lucienne Swijsen (nu 84, dan 9 jaar) woont dan in het ouderlijk huis op de hoek van de Stevoortse Kiezel met de Kleine Negenbundersstraat. Ze herinnert zich nog goed die vroege namiddag op die ene paaszaterdag. “Ma was bezig met het bakken van een taart. Voor Pasen. Het deeg stond te rijzen. Pa zie ik nog vliegtuigen tellen. Want die vlogen vrij laag. Ineens begon daar van alles uit te vallen. Vliegtuigen hadden we al genoeg gezien. Bommen niet. En er was zelfs geen alarm afgegaan. Pa riep: Tégen de grond! Daar zaten we, met mijn broers en zus, tussen achterkeuken en voordeur. Vrij kort erna was dat eerste bombardement, en het tweede vlak erna, voorbij. Kuringen zelf was getroffen. Hasselt ook. Maar in Schimpen was het nog niet zo erg.”

Erg zou het nog worden. “Bij het derde bombardement gingen de sirenes wel. Pa riep nu: De silo in! Dat was een grote bak voor veevoeder die leegstond. De silo lag in een kleine wei achter de boerderij, vlak naast de straat, een meter of zo onder de grond. Vandaar. Vader was oudstrijder van de Eerste Wereldoorlog. Hij wist dat het onder de grond iets veiliger was. En nu vielen de bommen wel vlakbij. Het was zo’n zonnige dag geweest en ineens was alles donker. Eén bom viel midden op straat. Op nog geen drie meter van ons. Schrik, schrik… En niemand zei iets. In de wei aan de overkant van de straat hebben we later 14 bomkraters geteld. Dat bombardement moet zo’n tien minuten geduurd hebben. Alle pannen waren thuis van het dak, alle ruiten waren stuk en ma haar baksel zat vol glas. Maar wij hadden niets. We zaten alleen maar onder het stof.”

Zeven doden, één woning

Dat geluk hadden de buren niet in het eerstvolgende huis, wat dieper en aan de overkant in de Kleine Negenbundersstraat. Daar woonde weduwe Martha Peeters met haar moeder, zoon en kleinzoon. Twee broers, een met zijn echtgenote, wonen ook in. “Maar de weduwe was werken. Ze knipte kaartjes op de tram.”

In huis-Peeters schuilden op dat moment ook drie kinderen van de familie Reekmans. “Hun moeder was met de andere kinderen onderweg naar de schoenmaker richting Stevoort. Ze had schoenen laten herstellen. Voor Pasen natuurlijk. Maar Laurent, Bertha en Hilde waren wel thuisgebleven. Met het bombardement zijn ze gaan schuilen bij de overburen. Bij Peeters. Daar hebben ze, net zoals wij eerst, ook in de gang gezeten. Gehurkt. Want er was geen kelder. En dan is er een bom gevallen, midden op dat huis. Zeven mensen zijn daar omgekomen. Zeven. Naar het schijnt was er aan hun lichamen niets te zien. De luchtdruk had hen gedood. Pa is als eerste met buurman Miel Boonen gaan kijken naar dat huis. Eén mens hebben ze levend onder het puin kunnen halen. Dat was Vic Peeters, de broer van Martha. Wit van de kalk zag hij. Het enige wat hij zei was: Ze zijn allemaal dood. Allemaal.”

Geallieerden

Lucienne Swijsen komt er met de schrik vanaf. De herinnering zal haar blijvend beroeren. Ze ziet zo nog de vele ramptoeristen op paaszondag 1944, de dag nadien. “Maar dat woord bestond toen nog niet.” Tijdens het bombardement op paasmaandag 10 april zou de hele buurt in de silo van vader Swijsen schuilen. Nog maanden zal ze slecht slapen als ze vliegtuigen hoort.

Vele Hasseltse, Runkstse en Kuringse families hebben zo’n verhalen. “In het totaal vallen er tijdens die paasraids op het rangeerstation van Hasselt in dat paasweekend 76 doden”, heeft Hasselaar Frank Vanstreels becijferd. “Op paaszaterdag alleen al 61, onder wie ook 29 spoormannen. Kuringen heeft die dag 23 mensen verloren. Die bombardementen, uitgevoerd door 75 bommenwerpers van de Amerikaanse luchtmacht, moesten de aanvoerlijnen van de Duitsers uitschakelen. Zo kon nazi-Duitsland geen tanks en ander materieel transporteren naar het front. De landing in Normandië was in volle voorbereiding. Zevenhonderd bommen zijn er gevallen, waaronder verschillende van meer dan 1.000 kilo. Toch was de raid op de spoorinfrastructuur van Hasselt niet echt goed uitgevoerd. Vandaar de vele burgerslachtoffers, vandaar ook dat ze op paasmaandag een tweede keer zijn gekomen.”

Vanstreels publiceerde een boek over het Paasbombardement op Hasselt en Kuringen. Voor de oudere Hasselaars en Kuringenaren nog altijd een begrip. Maar ook een begrip waarover nauwelijks gesproken werd. Diezelfde geallieerden zouden België, inclusief Hasselt en Kuringen, in september van datzelfde jaar bevrijden.

Details

Hits: 57

• geschiedenis

Het was een 84-jarige vrouw die zich woensdagavond op het nippertje wist te redden voor haar auto in Kuringen door een trein werd gegrepen. Marie V. uit Hasselt was rond 17.30 uur met haar auto op de sporen in Kuringen komen vast te zitten op een moment dat er een trein aankwam. Omdat ze niet meer voor- of achteruit kon, stapte ze uit de auto. Net op tijd voor een aankomende trein het voertuig ramde. De kranige tachtiger kwam er met de schrik vanaf.

Ook voor treinreizigers was het schrikken. Sommigen dachten in eerste instantie aan een persoon die op de sporen was aangereden. Dat bleek gelukkig niet het geval. De reizigers moesten op een bus overstappen. De Lijn bracht hen naar hun bestemming.

Door het ongeval was het treinverkeer lange tijd verstoord. Ook al omdat het takelen van het voertuig geen makkelijk karwei bleek. Door de hoogspanningskabels boven de rails kon de wagen niet met de kraan weggehaald worden. Slepen over de sporen was gevaarlijk omdat het een benzinewagen was. Er werd door de hulpdiensten gevreesd dat het contact met de sporen voor vonken zou kunnen zorgen. Een overslag op de benzine zou een brand kunnen veroorzaken.

Details

Hits: 26

• ongevallen