‘Het genootschap van Vincentius a Paulo Kuringen’ viert dit weekend zijn 150ste verjaardag met een expo in Het Prinsenhof. “Vandaag helpen we 75 gezinnen, goed voor 170 personen. En in tijden van oorlog en crisis neemt het aantal mensen die ons aanspreken altijd toe.”
Erevoorzitter Lieve Swennen was 20 jaar lang voorzitter van Sint-Vincentius Kuringen. In 2017 gaf ze de scepter door aan Davy Dupont. In die 150 jaar is hij nog maar de zevende voorzitter van de groep. “En dat is ook zo bij de vrijwilligers. Die groep bleef doorheen de jaren ook altijd behoorlijk beperkt”, vertelt Lieve. “Pas in 1964, tijdens een vergadering met Caritas, werd gevraagd ‘of er toch geen lieftallige vrouwen’ zouden gezocht worden om de groep te versterken. Meteen veranderde de naam ook. Want tot dan was de aanspreektitel ‘de Heeren van Vincentius’. Dat zegt genoeg.”
Koe
In april 1833 stichtte de 20-jarige Fransman Frédéric Ozanam samen bevriende studenten de vereniging Sint-Vincentius a Paulo, uit bezorgdheid over de miserie van de arbeidersklasse in Parijs. “Brussel volgde, en in het centrum van Hasselt was er in 1855 ook al een Sint-Vincentiusgroep”, zegt Valentin Vanvoorden, die mee de geschiedenis bestudeerde. “Kuringen volgde in 1872. In volle crisistijd – waar geld- en hongersnood de mensen parten speelden – organiseerden notabelen, priesters en rijke boeren zich. Ze vergaderden elke zondag en haalden dan ‘zitgeld’ op bij de aanwezigen. Daarmee kochten ze brood, rogge en ander meel. En ook gruis, zeg maar minderwaardige maar wel bruikbare steenkool. Mensen die echt in de knoei zaten, kregen soms een koe of een paard in de vorm van een afbetalingsplan. Maar als ze toonden dat ze er iets zinvols mee deden, volgde al snel de kwijtschelding van die afbetaling en was het beest van hen. We lezen zo dat men aan dertien families een koe gaf, waardoor die allemaal een goede nieuwe start konden nemen. Het dier kon niet alleen werken op het veld, het gaf ook melk, waardoor men alle zuivelproducten in huis had. Bijna iedereen in Kuringen had dan ook een koe.”
Communiekleren
Ook de katholieke kerk speelde een rol in de vereniging. “Zo kregen de behoeftigen niet alleen eten, maar ook kleding als er iemand zijn communie deed”, zegt Kris Leenaers van de Heemkundige Kring, die de gelegenheidsexpo mee vorm gaf. “Daar zat ook een paar nieuwe schoenen bij, niet onbelangrijk. In de verslagen vinden we zelfs, als reactie op mensen die zelf om nieuwe schoenen hadden gevraagd: ‘Ze vragen een paar schoenen, maar ze komen niet eens naar de kerk. Waar hebben ze die dan voor nodig?’ En de aanvraag werd geschrapt...”
“Die gift van communiekleding bestaat nog”, lacht André Convents, een van de drijvende krachten achter de schermen, die net als Lieve leerkracht was in het eerste studiejaar in Kuringen. “Elk jaar kleedden we enkele kinderen. Maar nooit zal iemand weten wie of wat. Alleen keken Lieve en ik op de misviering mekaar glunderend aan. Dat waren altijd de best geklede kinderen. Vonden wij toch. En niemand die iets wist.”
Geheimschrijver
“We zien altijd dezelfde golven terugkomen”, vertelt Lieve. “Na de wereldoorlogen was de vraag groot, toen van vluchtelingen uit Oost- en West-Vlaanderen en uit Frankrijk. Die mensen hadden niks meer toen ze terugkeerden. Ze kregen van hier dan een stoof, een kolenbus, potten en pannen en een marmiet mee, lezen we in de verslagen. Die zijn, op één boekje na, nog compleet van die hele periode van 150 jaar. In de Tweede Wereldoorlog kende Kuringen een vreselijk Paasbombardement. Mensen kregen hulp om hun huizen weer op te bouwen. Toen al was de solidariteit enorm. Sommigen weigerden zelf hulp met de zin: ‘Geef het aan anderen die er erger aan toe zijn’.”
“Discretie is onze grootste bekommernis”, vervolgt Lieve. “In de eerste bestuurssamenstelling had men het zelfs over een ‘geheimschrijver’, die uiterst discreet moest omgaan met alles wat genoteerd werd. Nu is dat de secretaris.”
Broodzakken
“Vandaag krijgen we geregeld giften, maar ook de Kuringenaren helpen ons heel erg. We zijn hier goed gezien. Bij de Paardenmarkt organiseren we onze ‘Friday Night’ met vier echte Kuringse deejays, waaronder André. Joske Buelen van het Aldenhof lanceerde dat idee ooit en intussen verspreiden we jaarlijks 6.500 lege broodzakken. Wie zo’n zak vult, mag de avond bijwonen. En onze tent zit elk jaar stampvol. Zo kunnen we ’t Gebaar, het lokaal dat we van de stad gebruiken, weer flink vullen.”