Dagboek 16de-eeuwse kapelaan uit Kuringen verschijnt als roman: “Goede journalist voor zijn tijd”

Kuringen bij Hasselt had in de zestiende eeuw een erg bevlogen kapelaan. Christaan Munters hield tussen 1529 en 1545 ijverig een dagboek bij, waarin hij al het grote en kleine nieuws noteerde. Historici noemen zijn werk een schat aan informatie. Het dagboek verschijnt nu opnieuw, met extra duiding én als roman.

André Rutten uit Zonhoven verdiepte zich jarenlang in het dagboek van de bekende kapelaan uit Kuringen. “Het origineel is een klein boekje, dat vandaag nog steeds bewaard wordt in de koninklijke bibliotheek van Brussel. Voorzichtig mochten we het inkijken en foto’s nemen. Makkelijk is dat niet, want de kapelaan schreef in het Diets, een voorloper van ons Limburgs. Hij beschrijft alles wat hij hoort en ziet: het weer, banale gebeurtenissen maar ook het ‘internationale nieuws’ dat Kuringen bereikt. Hij was best goed op de hoogte want hij kwam vaak in het kasteel van Kuringen, waar toen de Prinsen van het Prinsbisdom Luik verbleven. Daar kon je dus al eens interessante info opvangen over wat er in de wereld gebeurde. Eigenlijk was hij een goede journalist voor zijn tijd.”

Komeet

“Veel gebeurtenissen die hij beschrijft zijn ook bevestigd door andere bronnen“, zegt Rutten. “Een voorbeeldje: in 1538 zien ze in Hasselt een grote ster met een staart aan de hemel verschijnen. Het lijkt wel de ster van Bethlehem. Ook in andere documenten bij de Azteken en Japan wordt rond dezelfde periode een gelijkaardige melding gedaan. Bleek dat er in die periode werkelijk een komeet zichtbaar moet zijn geweest. Sommige gebeurtenissen doen tegenwoordig de wenkbrauwen fronsen. Zo beschrijft de kapelaan het verhaal van een vrouw in Nieuwenhoven bij Sint-Truiden die bevallen is van een lelijke ‘pad’. Toen geloofden mensen dat. Al was het vooral een trucje om medelijden op te wekken en bedelgeld te krijgen.”

Doodgestoken

Christaan Munters beschrijft zelfs de vreselijke faits divers die plaatsvinden. “In Hasselt wordt na een hevige ruzie over wildplassen bijvoorbeeld iemand doodgestoken met een mes. Als er iemand uit de boom valt en overlijdt, noteert Munters dat allemaal in zijn verslag. Aangezien we zo veel andere feiten die hij beschrijft kunnen bevestigen, mogen we veel geloof hechten aan alles wat hij vertelt. Misschien moeilijker te controleren, is het verhaal van twee mannen die worden opgegeten door een wolf in een bos nabij Brussel. Mogelijk ging het om bestaande lijken die de wolven kwamen oppeuzelen.”

Schatkist

Omdat het dagboek een schat aan informatie bevat over ons Limburg in de zestiende eeuw, wilde Rutten het graag opnieuw uitgeven. “Het is een historische Limburgse schatkist die nog erg onbekend is. Ik ben heel veel zaken zelf gaan opzoeken en gaan controleren. Dat levert toch verbazende ontdekkingen op. Om het allemaal wat bevattelijker te maken, heb ik in het boek ook als een roman verwerkt. Het is gebaseerd op de dagboekverhalen van de Hasseltse kapelaan, maar zo wordt het meer begrijpelijk voor de Limburgers van vandaag.”