Twaalf jaar geleden werden de opzoekingen gestart die leidden tot het projekt Hasselt-Kuringen 14/18. Leden van Documentatiecentrum De Graef zetten er hun schouders onder en bewogen (bijna) hemel en aarde om hun initiatief kenbaar te maken, medewerking te bekomen e.d.m. Ze werkten laagdrempelige initiatieven uit om de lokale bevolking op de hoogte te brengen van wat er zich tijdens WO I in Kuringen en omgeving afspeelde: lezingen (aan de permanente openluchttentoonstellingin het Prinsenhof) voor schoolgroepen en verenigingen, herdenkingsvieringen van militairen, wapenstilstandvieringen. Op 25 en 26 augustus werd het slotevenement gehouden.
De Graef is trouwens één van de weinige instanties in Limburg die 100 jaar Groote Oorlog uitvoerig plaatselijk heeft onderzocht. Er werd zeer veel tijd besteed aan opzoekwerk in archieven en aan contacten met nabestaanden van oorlogsslachtoffers. Vandaaruit is het herdenkingsproject geëvolueerd. Dit resulteerde in 2013 in een herdenkingsmonument langs de Sint-Gertrudiskerk. Verschillende jongeren trokken naar de Westhoek en brachten aarde mee van de plaatsen waar de 13 Kuringse soldaten sneuvelden. Deze werden hier symbolisch herbegraven. Dag op dag 100 jaar na zijn overlijden krijgt elk van hen zijn persoonlijk herdenkingsmoment. Ook werden langs het wandelpad van het Prinsenhof panelen geplaatst met meer uitleg over het leven in Kuringen tijdens de bezettingsjaren. De nadruk werd gelegd op de samenwerking met de jeugd om de boodschap “nooit meer oorlog” uit te dragen. Een eigen vlag werd wereldwijd geplant, op zelfs moeilijk toegangbare plaatsen, om het Project Kuringen 14/18 internationale uitstraling te geven.
Het slotevenement voor de herdenking WO I ging vond plaats op 25 en 26 augustus in het prachtige kader van het Prinsenhof, maar ook in en rond de Sint Gertrudiskerk. Beide sites ademen de geschiedenis van Kuringen! Met de tentoonstelling als “achtergrond” stonden tal van evenementen op het programma:
- vertelmomenten met de “kleine verhalen uit de grote oorlog”, met véél bezieling gebracht door Kris Leenaers en Luc Cuppens;
- optredens van pipe band “The Blended Tartans”;
- optreden door Volkskunstgroep de Boezeroenen;
- ruim 50 vaandeldragers van oudstrijdersverenigingen brachten een laatste groet;
- de K. Harmonie Sint Cecilia Kuringen zorgde voor een hommageconcert;
Zondagmorgen werd de openluchtmis opgedragen in het Prinsenhof. Voor de muzikale begeleiding in deze eucharistieviering zorgde Luc Cuppens met aangepaste muziek. Pastoor Jan Philippe zegende het door Jos Peters gecreëerde kunstwerk van “de teruggekeerde militair”: het beeld van deze verminkte soldaat staat op een madelief met 44 blaadjes, die de 44 Limburgse gemeentes symboliseren. De madelief is een creatie van Kris Leenaers. Het werd een aaneenschakeling van top- en/of kippenvelmomenten; teveel om allemaal op te noemen. Voor het verzorgen van de inwendige mens sloegen drie verenigingen de handen in elkaar, nl. Boezeroenen, Documentatiecentrum De Graef en Sint Vincentius. Het was een prachtig geheel en bewijst eens te meer dat je samen zoveel meer kan verwezenlijken. Het werd een apotheose om “U” tegen te zeggen. Reeds eerder in dit artikel viel de naam van Kris Leenaers (zelf beroepsmilitair). Een speciaal woordje over en voor hem is hier toch wel op zijn plaats. Hij mag toch wel de grote bezieler achter heel het project genoemd worden. Hij brengt zijn teksten met bezieling en vuur, recht uit het hart, zonder spiekbriefje. Automatisch denk je dan aan de franse vertaling “par coeur”: de woorden van Kris komen inderdaad recht uit het hart.