Honderden dode vissen op Demer: toxische lozing of verkeerde wateraansluiting van privépersoon?

Van Hasselt tot Lummen, en zelfs in Diest, zijn honderden vissen gestorven op de Demer. Twee weken geleden was er ook al een vissterfte in de rivier. De oorzaak is nog onbekend. Voorzitter van de viswerkgroep van Likona Jos Eykens: “De eerste keer ging het vooral om kleine vissen, maar nu lag de Demer bezaaid met dode vissen van alle soorten en maten.” Anja De Wit van Aquafin vermoedt dat de oorzaak lag bij een foute privé-aansluiting van rioleringswater.

Afgelopen zaterdag ontdekte Jos Eykens voor de tweede keer in korte tijd een vissterfte op de Demer. “Ter hoogte van het Schulensmeer dreven verschillende kadavers, dus ging ik op onderzoek. Achter de stuw van de Velkermolen, op de grens van Spalbeek en Lummen, stond het schuim een meter hoog en de omgeving rook naar zeepsop. Stroomafwaarts zag ik verschillende dode, dikke vissen in de begroeiing. Opvallend, op de dijk lagen ook zes dode muizen. Net zoals eind juli trok ik dan naar de stuw van Herkenrode, die pas hersteld werd. Maar daar stelde ik niets abnormaals vast.”

Alle soorten

Zondagvoormiddag ging Eykens op pad tussen de Velkermolen en de brug van de E313 in de Holrakkerstraat. “Het hele traject tot aan de brug lag bezaaid met dode vissen. Zowat alle soorten en maten, van snoek, karper, brasem, kopvoorn en winde tot zeelt, blankvoorn, riviergrondel, dwergmeerval en Europese meerval. In de bypass vlak bij de Demer aan de molen van de Tuilterdemer vond ik alleen kleine dode vissen. Omdat hogerop in Herkenrode niets aan de hand was, ben ik er vrijwel zeker van dat de vissterfte begon vanaf de instroom van de Tuilterdemer in de Demer.”

Toxische lozing?

Ook op 27 juli stierven ook al heel wat kleine vissen op de Demer. Toen situeerde de vissterfte zich vooral stroomafwaarts van het zuiveringsstation van Aquafin in Kuringen. De Vlaamse Milieumaatschappij deed toen een onderzoek. “Ze stelden vast dat er vissterfte was op de Demer op het domein van Herkenrode ter hoogte van de stuw”, vervolgt Eykens. “Na overleg met het Agentschap Natuur en Bos (ANB) kan geconcludeerd worden dat er een toxische puntlozing plaatsvond of dat er dode vissen vanuit een vijversysteem geruimd en gedumpt werden in de Demer. Een aannemer heeft een dag later de dode vis in Herkenrode geruimd omwille van de toeristische locatie en om eventuele verspreiding tegen te gaan.”

Volgens Eykens heeft er een externe lozing van toxische stoffen plaatsgevonden “Ofwel lag de oorzaak in de Tuilterdemer en de bypass in Herkenrode”, zegt hij. “Die stond erg lang praktisch droog en in de achtergebleven plassen vormde zich een dikke modderlaag met giftige stoffen. Door de hoge waterstand van vorige week is die modderlaag misschien in de Demer terechtgekomen. Dit moet verder worden onderzocht om in de toekomst vissterfte te voorkomen. Een hele visgemeenschap is de voorbije dagen gestorven.”

Verkeerde aansluiting

Anja De Wit van Aquafin bevestigt de vissterfte op de Demer: “Maar met het zuiveringsstation in Kuringen is niets mis. Onderzoek wees uit dat de vissterfte vermoedelijk te maken had met een verkeerde aansluiting van afvalwater van een privépersoon. Een buis met vuil water werd allicht verwisseld met die van regenwater. Meestal komt dat sterk verdund in de rivier terecht, maar met de grote droogte dus niet.”