Het laatste woord: Jan Thijs 1951-2018
Na zijn verhuizing naar de kust zocht en vond Jan Thijs een bezigheid die zijn interesses samenbracht: die voor techniek en die voor alles wat vliegt, rijdt en vaart. De gepensioneerde werknemer van de luchtmacht kwam terecht bij TTO Noordzee, die oude trams in al hun glorie herstelt. “Hij was degene die zijn handen letterlijk en figuurlijk vuilmaakte.”
“Waarom maak je er geen kersttram van, zoals de Coca Cola-vrachtwagens rond de kerstperiode?” Een terloopse opmerking van zijn vrouw Ilse Dehnert bracht Jan Thijs enkele jaren geleden op een lumineus idee: een oude tram die hij in een opslagplaats in De Panne mee hielp restaureren, bouwde hij om tot een jaarlijks terugkerende toeristische attractie aan de kust.
“Zijn technische bekwaamheid en zijn doorzettingsvermogen zorgden ervoor dat er een prachtig verlichte kersttram op de sporen kwam”, klinkt het bij TTO (Toerisme Transport Ontspanning) Noordzee, waar Jan jarenlang vrijwillig meewerkte als begeleider, rangeerder en vooral als technicus.
“Techniek was zijn ding. Met zijn kennis van mechanica, elektriciteit en elektronica ging Jan geen enkele uitdaging uit de weg. Hij was degene die zijn handen letterlijk en figuurlijk vuilmaakte om de tramrijtuigen rijvaardig te maken en te houden. Als iemand iets niet durfde los te maken of te demonteren, nam Jan het initiatief en rondde hij de herstelling met succes af.”
Computers herstellen
Geboren in Hasselt, overleden in Oostende: het is de geografische spreidstand die op het eerste gezicht de aandacht trekt op het overlijdensbericht van Jan Thijs. En daarna: zijn asneerlating op zee. Een Limburger die het bronsgroen eikenhout ruilde voor het blauwgrijs van de Noordzee?
“Klopt”, zegt weduwe Ilse. “Jan heeft altijd van de zee gehouden, jarenlang gingen we er elke zomer op vakantie. In 2006, na het pensioen van Jan, zijn we van Kuringen verhuisd naar Raversijde, bij Oostende. Met de huuropbrengst van Jans huis in Kuringen konden we een appartement huren op de dijk, op enkele honderden meters van de Oostendse luchthaven.”
Jan en Ilse leerden elkaar kennen begin jaren negentig, toen ze allebei al een relatie achter de rug hadden. De eerste ontmoeting kwam er na een advertentie in de krant en was meteen raak. “Vanaf de eerste dag zat het goed”, zegt Ilse. “We zijn een lat-relatie begonnen en drie jaar later ben ik van Genk naar Kuringen verhuisd.”
Jan werkte toen nog als informaticus bij de luchtmacht in Evere. Ook in zijn vrije tijd was hij met computers bezig: hij zette pc’s in elkaar, herstelde ze en hielp mensen met programmeren. “Al sinds de jaren zeventig was hij daarmee bezig”, weet Ilse. “Jan was mee met de recentste technologische ontwikkelingen en in de mate van het mogelijke kocht hij regelmatig nieuwe pc’s en elektronische gadgets.”
Jan was ook een knutselaar - zijn bureau lag bezaaid met elektronicaspullen en met miniatuurversies van trams, boten en monumentale bouwsels, die hij met een pincet in elkaar zette. “Het fijnere werk”, zegt Ilse. “Jan kon daar uren mee bezig zijn.”
Verrekijker
Maar veruit de meeste tijd spendeerde Jan bij TTO Noordzee aan de restauratie van oude trams, waarvoor hij online op zoek ging naar onderdelen die hij persoonlijk ging afhalen, of dat nu in Nederland was of in Frankrijk. Elke zaterdag trok hij naar de opslagplaats in De Panne, waar hij met veel enthousiasme zijn persoonlijk project afwerkte: de restauratie van de ‘Standaard-Kust 9942’, een tram uit de jaren dertig. “Als hij thuiskwam, zagen zijn handen zwart van de smeerolie”, vertelt Ilse.
Thuis knutselde Jan verder, of keek hij met zijn verrekijker naar de zee. “Ons appartement ligt pal voor de zeestraat waar de boten moeten wachten om de Noordzee op te varen richting Engeland”, zegt Ilse. “’s Avonds zorgt die wachtrij voor een mooi lichtspel – Jan zei dan dat het Kerstmis op zee was.” Hij noteerde het registratienummer van de boten en zocht online op waar ze vandaan kwamen en naartoe gingen, wat hij ook deed met de vliegtuigen die de luchthaven van Oostende aandeden.
Het kusttoerisme hebben Jan en Ilse als vaste kustbewoners nooit gemeden. “Elk seizoen heeft zijn charme - ook de zomer, wanneer het hier volloopt.” Op vakantie gaan, deden Ilse en Jan in mei. Sinds ze aan de kust woonden, was Griekenland hun vaste bestemming geworden. Na een donatie aan een speelgoedmuseum had Jan enkele Grieken leren kennen, die hij regelmatig opzocht.
“Dit jaar zijn we er een laatste keer naartoe gereisd”, zegt Ilse. “Samen met een verpleegster die op onze kosten is meegegaan - Jan was ondertussen te ziek geworden.”
Laatste rit
Drie jaar geleden stelden dokters maagkanker vast bij Jan. Zijn maag werd verwijderd en hij kreeg chemotherapie, die aanvankelijk goed leek te werken. Maar afgelopen winter ging hij fel achteruit. Toch bleef Jan trouw aan zijn kersttram: hoe ziek hij ook was, hij zette thuis de lampjes om naar led-verlichting.
“Zijn vrienden hebben hem daarna verrast met een speciale rit met de kersttram”, zegt Ilse. “Een hele operatie die we moesten regelen met De Lijn. Die dag was Jan echter zo ziek dat ik vreesde dat het niet zou lukken - maar de rit kon niet zomaar verplaatst worden. Gelukkig is Jan kunnen opstappen en hebben we er een fijn feest van kunnen maken.”
Nadien heeft Jan zich nog herpakt: hij sterkte aan en won wat gewicht. Zelfs toen de ambulance hem kort voor zijn overlijden naar het ziekenhuis bracht, stond hij erop dat hij zelf instapte.
Over zijn nakende dood had Jan het nooit. Het enige wat hij daarover losliet, was dat zijn as na zijn crematie uitgestrooid moest worden op zee. Ilse: “We hebben besloten dat te doen op de Nele, een boot die Jan vanuit zijn zetel elke dag zag voorbijvaren.”